Phân tích QTLs điều khiển hàm lượng dầu đậu phụng

 Phân tích QTLs điều khiển hàm lượng dầu đậu phụng

Nguồn: Yongqing Yang, Yurong Li, Zengshu Cheng, Qiao Su, Xinxin Jin, Yahui Song & Jin Wang. 2023. Genetic analysis and exploration of major effect QTLs underlying oil content in peanut. Theoretical and Applied Genetics May 2023; vol. 136, Article number: 97

 

Gen AhyHOF1, mã hóa protein “WRI1 transcription factor”, đóng vai trò quan trọng trong sinh tổng hợp dầu đậu phụng.

 

Cho dù gia tăng hàm lượng dầu đậu phụng đã đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng nhưng mục tiêu tối thượng này vẫn tiếp tục trong các chương trình cải tiến giống đậu phụng trên toàn thế giới, việc khai thác nguồn gen để đạt mục tiêu ấy rõ ràng là vẫn còn khiêm tốn so với những loài cây có dầu khác. Theo nghiên cứu này, người ta tiến hành thực hiện quần thể cận giao cải tiến bao gồm 192 cây con F9:11 dẫn xuất từ bố mẹ là JH5 và KX01-6. Sau đó, người ta thiết kế bản đồ di truyền phân giải cao phủ trên đoạn phân tử có kích thước 3.706,382 cM, đoạn phân tử trung bình dài 185,32 cM trên mỗi LG (linkage group: tương tự trên nhiễm sắc thể), sử dụng 2840 chỉ thị SNPs đa hình. Hai QTLs ổn định là qCOA08_1 và qCOA08_2 có đóng góp nhiều nhất đến biến thiên di truyền (16,1% và 20,7%, theo thứ tự), hai QTLs này được tìm thấy cùng một lúc tại nhiều điểm thí nghiệm khác nhau và được lập bản đồ di truyền với khoảng cách vật lý khoảng 2,9 Mb và 1,7 Mb, theo thứ tự, trên nhiễm sắc thể A08. Bên cạnh đó, kết quả phân tích trình tự toàn genome và cở sở dữ liệu resequencing của hệ thống transcriptome tìm ra một gen ứng cử viên nặng ký mã hóa được protein “WRI1 transcription factor” và biểu hiện hết sức khác biệt với bố mẹ. Gen này được ký hiệu là High Oil Favorable gene 1 in Arachis hypogaea (AhyHOF1). Người ta giả định nó có vai trò quan trọng trong tích lũy dầu. Xem xét dòng gần như cận giao (near-inbred lines) của #AhyHOF1/#Ahyhof1 cho thấy chứng cớ khoa học của AhyHOF1 làm gia tăng hàm lượng dầu, chủ yếu do ảnh hưởng của nhiều acid béo. Tóm lại, kết quả cung cấp thông tin đáng giá về dòng hóa allele mong muốn điều khiển hàm lượng dầu đậu phụng. Những chỉ thị SNPs đa hình liên kết chặt  với qCOA08_1 và qCOA08_2 loci có thể hữu dụng để thúc đẩy công tác chọn giống đậu phụng nhờ chỉ thị phân tử hiệu quả hơn.

 

Xem https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-023-04328-8