Hai QTLs chủ lực điều khiển tính trạng hàm lượng sucrose trong hạt đậu phụng

 Hai QTLs chủ lực điều khiển tính trạng hàm lượng sucrose trong hạt đậu phụng

Nguồn: Zhihui Wang, Yue Zhang, Dongxin Huai, Yuning Chen, Xin Wang, Yanping Kang, Liying Yan, 

Huifang Jiang, Kede Liu, Yong Lei & Boshou Liao. 2024. Detection of two homologous major QTLs and development of diagnostic molecular markers for sucrose content in peanut. Theoretical and Applied Genetics; 27 February 2024; vol. 137; article 61

 

Người ta xác định được 2 QTLs chủ lực điều khiển hàm lượng sucrose trong đậu phụng, phát triển những chỉ thị phân tử phục vụ chiến lực MAS (chọn giống nhờ marker). Hàm lượng sucrose là tính trạng phẩm chất hạt đậu thiết yếu, làm tăng hàm lượng sucroase là mục tiêu chính của cải tiến giống. Tuy nhiên, cơ sở di truyền của tính trạng sucrose trong đậu phụng chưa được biết rõ, những QTLs chủ lực điều khiển hàm lượng sucrose vẫn chưa được phân lập. Nghiên cứu này được tiến hành trên cơ sở bản đồ di truyền phân giải cao, trên cơ sở dữ liệu của resequencing toàn bộ hệ gen, từ quần thể cận giao tái tổ hợp RIL. Bản đồ có tất cả 2.042 bins và 24.142 chỉ thị SNP, hình thành nên một trong những bản đồ có tính chất hoàn thiện nhất cho đến nay, xét theo mật độ “marker”. Hai QTLs chủ lực (qSCA06.2 và qSCB06.2) đã được phân lập, giải thích được 31,41% và 24,13% biến thiên kiểu hình, theo thứ tự. Đáng chú ý là, hai QTLs này định vị trong vùng của genome có tính chất “homologous” giữa hệ A và hệ B của subgenomes. Alen ưu việt qSCA06.2 là điển hình của đậu phụng “Valencia-type”, trong khi alen ưu việt qSCB06.2 là điển hình đậu phụng của những types khác. Điều quan trọng là, sự phân bố alen từ 2 QTLs tương đồng này trong quần thể con lai RIL và trong tập đoàn các mẫu giống đậu phụng rất đa dạng đều chứng minh được rằng: chi có sự tổi hợp (combination) các giống đậu có alen ưu việt từ cả hai QTLs/genes dẫn đến kiểu hình trội có ý nghĩa về thống kê, song song với sự tăng lên tiếp theo của hàm lượng sucrose. Những chỉ thị mang tính chất “diagnostic” mới được phát triển đối với QTLs này được khẳng định là rất đáng tin cậy; chúng có thể giúp cho chương trình cải tiến giống thuận lợi hơn để có giống đậu cao sản, hàm lượng sucrose cao bằng MAS (marker-assisted selection). Nghiên cứu này phác họa được hiệu quả của “co-regulation” hàm lượng sucrose bởi hai QTLs/genes và cho thấy cơ sở lý thuyết đáng giá về di truyền tính trạng hàm lượng sucrose của đậu phụng.

 

Xem https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-024-04549-5