Xác định QTLs điều khiển chuỗi acid béo dây rất dài VLCFA qua phương pháp linkage mapping và BSA-seq trong cây đậu phụng

Xác định QTLs điều khiển chuỗi acid béo dây rất dài VLCFA qua phương pháp linkage mapping và BSA-seq trong cây đậu phụng

Nguồn: Xiaomeng Xue, Jianguo Li, Jie Wu, Meiling Hu, Nian Liu, Liying Yan, Yuning Chen, Xin Wang, Yanping Kang, Zhihui Wang, Huifang Jiang, Yong Lei, Chunyu Zhang, Boshou Liao & Dongxin Huai. 2024. Identification of QTLs associated with very-long chain fatty acid (VLCFA) content via linkage mapping and BSA-seq in peanut. Theoretical and Applied Genetics; February 2024; vol. 137; article 33

 

Ba QTLs chủ lực là qA01, qB04.1 và qB05 điều khiển hàm lượng VLCFA và những chỉ thị phân tử chuyên biệt từng alen tương ứng sẽ giúp chúng ta lai tạo giống đậu phụng có VLCFA thấp như mong muốn, và người ta còn dự đoán được một gen ứng viên Arahy.IF1JV3.

 

Đậu phụng là loài cây cho dầu trên thế giới, nó có hàm lượng cao (20%) của acid béo bảo hòa (SFA) trong hạt. Vì hấp thu SFA cao trong thực phẩm của người nên làm gia tăng rủi ro bệnh tim mạch, việc làm giảm hàm lượng SFA trong đậu phụng là vô cùng bức thiết để cải tiến phẩm chất dinh dưỡng đậu phụng. Một nửa SFAs trong đậu phụng là VLCFA (very long-chain fatty acids), cho nên làm giảm hàm lượng VLCFA là một chiến lược khả thi để làm giảm hàm lượng SFA tổng số. Giống đậu phụng Luoaowan với VLCFA cực thấp (4.80%) được lai với giống Jihua16 (8.00%) để hình thành nên quần thể con lai F2:4. Ba QTLs chủ lực bao gồm qA01, qB04.1 và qB05 điều khiển hàm lượng VLCFA được tìm thấy với 4.43 ~ 14.32% biến thiên kiểu hình được giải thích thông qua kết quả “linkage mapping” (bản đồ di truyền liên kết). Do đó, ba vùng trên genome định vị ở nhiễm sắc thể B03, B04 và B05 d09u7o5c người ta phân lập thông qua phương pháp “BSA-seq”. Hai quãng phân tử đồng vị trí trên nhiễm sắc thể B04 (100.10 ~ 103.97 Mb) và B05 (6.39 ~ 10.90 Mb) được xác định. Với những chỉ thị phân tử được phát triển trên cơ sở biến thể SNP/InDel tại qA01 giữa hai bố mẹ, quãng còn lại được thu gọn còn 103.58 ~ 111.14 Mb. Gen ứng cử viên Arahy.IF1JV3 mã hóa β-ketoacyl-CoA synthase được tìm thấy tại qA01, và mức độ biểu hiện của nó trong giống đậu phụng Luoaowan thấp hơn có ý nghĩa so với giống Jihua16. Chỉ thị có tính chuyê biệt với alen đánh dấu qA01, qB04.1 và qB05 được phát triển và được minh chứng rõ trong quần thể F4, một dòng ưu việt có oleic cao, VLCFA thấp (5.05%) SFA thấp (11.48%) đã được tuyển chọn. Nghiên cứu này lần đầu tiên đã xác định tính chất di truyền của hàm lượng VLCFA, hình thành chiến lược chọn giống nhờ chỉ thị phân tử đối với tính trạng VLCFA thấp, cung cấp một phương pháp hiệu quả làm giảm hàm lượng SFA của đậu phụng.

 

Xem https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-024-04547-7