Giống đậu cowpea chuyển gen kháng sâu hại và thuốc cỏ glyphosate

 Giống đậu cowpea chuyển gen kháng sâu hại và thuốc cỏ glyphosate

Nguồn: Haiyan Lin, Haozhi Zhong, Hongyu Gao, Chaoyang Lin, Ting Zheng, Chao Xu, Yuxuan Ye, Zhicheng Shen. 2025. Transgenic cowpea conferring insect resistance and glyphosate tolerance. Pest Management Science; First published: 26 April 2025; https://doi.org/10.1002/ps.8863

Cowpea là loài rau được yêu thích trên toàn thế giới. Tại Trung Quốc, những quả đậu cowpea mềm lại là phần chính ăn được. Tuy nhiên, cowpea rất dễ nhiễm sâu hại trong cả chu kỳ sống. Sâu hại thuộc Lepidoptera, bao gồm sâu đục trái đậu (LPB, Maruca vitrata), sâu xanh củ cải đường (BAW, Spodoptera exigua), sâu thuốc lá (TCW, Spodoptera litura), là dịch hại chính trong sản xuất cowpea. Quản lý dịch hại truyền thống đều dựa vào thuốc trừ sâu, không những tăng chi phí  sản xuất mà còn phát sinh những vần đề liên quan đến an toàn thực phẩm và sự bền vững môi trường. Công nghệ tạo giống cây trồng GM là giải pháp triển vọng để quản lý sâu hại cây trồng. Không giống như giống đậu nành và bắp chuyển gen, giống cowpea “transgenic” kháng sâu hại đã và đang chứa được khai thác và sử dụng phổ biến.

Theo nghiên cứu này, người ta tiến hành dung hợp gen Cry1Ab-Vip3A và C1V3, chuyển nạp vào hệ gen cây cowpea một cách thành công. Cây cowpea transgenic có phổ kháng rộng với nhiều loài sâu Bộ Cánh Vảy (Lepidoptera) nhờ phương pháp chuyển nạp cải tiến sử dụng glyphosate làm tác nhân chọn lọc. Dòng triển vọng, CAP5, được sàng lọc từ  37 cây sự kiện  transgenic, được định tính là cây có bản sao chép đơn T-DNA với vị trí chèn đoạn tại nhiễm sắc thể 5. Đánh giá toàn diện tính kháng sâu và tính chống chịu thuốc cỏ glyphosate cho thấy dòng CAP5 kháng mạnh với sâu BAW, LPB và TCW, biểu hiện mạnh tính chống chịu với glyphosate, nhấn mạnh khả năng ứng dụng của nó như cây sự kiện kháng sâu hại và thuốc cỏ.

Dòng cowpea chuyển gen CAP5 biểu hiện sự tích hợp protein Cry1Ab-Vip3A và CP4-EPSPS giúp cây kháng mạnh với sâu BAW, TCW, LPB, và chống chịu giỏi với glyphosate. (© 2025 Society of Chemical Industry.)

Xem https://scijournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/ps.8863