Phân lập gen ứng cử viên gắn với tính kháng aflatoxin sinh ra trên đậu phụng thông qua kết quả bản đồ di truyền và phân tích hệ transcriptome

 Phân lập gen ứng cử viên gắn với tính kháng aflatoxin sinh ra trên đậu phụng thông qua kết quả bản đồ di truyền và phân tích hệ transcriptome

Nguồn: Dongxin Huai, Li Huang, Xiaomeng Xue, Bolun Yu, Yingbin Ding, Gaorui Jin, Hao Liu, Manish K. Pandey, Hari Kishan Sudini, Huaiyong Luo, Xiaojing Zhou, Nian Liu, Weigang Chen, Liying Yan, Yuning Chen, Xin Wang, Qianqian Wang, Yanping Kang, Zhihui Wang, Xiaoping Chen, Huifang Jiang, Yong Lei & Boshou Liao. 2025. Identification of candidate genes associated with resistance to aflatoxin production in peanut through genetic mapping and transcriptome analysis. Theoretical and Applied Genetics; 13 March 2025; vol.138; article 71

qAftA07 và qAftB06.2  là 2 QTL chính điều khiển tính kháng aflatoxin của đậu phụng peanut xác định và những gen ứng cử viên cũng được dự đoán.

Đâu phụng (Arachis hypogaea L.) là loài cây trồng cho dầu và protein có giá trị kinh tế. Tạp nhiễm aflatoxin là rủi ro chủ yếu của an toàn thực phẩm từ đậu phụng và phát triển công nghiệp đậu phụng trên toàn thế giới. Chiến lược quản lý rẻ tiền và hiệu quả là kinh tế nhất là đòi hỏi sự khám phá, sử dụngtính kháng tự nhiên của cây đậu phụng, cùng với sự phát triển giống kháng. Tuy nhiên, cơ chế tính kháng này với việc sản sinh ra aflatoxin (AP) của cây đậu phụng vẫn chưa được biết thấu đáo. Nghiên cứu được tiến hành trên quần thể con lai cận giao tái tổ hợp (RIL) dẫn xuất từ cặp lai Zhonghua 10 (nhiễm) x ICG 12625 (kháng), người ta sử dụng quần thể này để xác định QTLs điều khiến tính kháng AP. Nhìn chung, có 7 QTLs gắn liền với tính kháng AP đã được lập bản đồ di truyền trên 5 nhiễm sắc thể, giải thích được 6.83–17.86% biến thiên kiểu hình (PVE). Đáng chú ý là, chỉ có 2 QTLs:  qAftA07 và qAftB06.2, liên tục được phát hiện là trên các môi trường khác nhau, chúng giải thích được 6.83–16.52% PVE. Để dự đoán được các gen ứng cử viên điều khiển tính kháng AP trong qAftA07 và qAftB06.2, người ta thực hiện phân tích transcriptome trong hạt đậu của dòng bố mẹ có chủng nấm Aspergillus flavus. Có tất cả 175 và 238 gen ứng cử viên được phân lập trong qAftA07 và qAftB06.2, bao gồm các gen với biến dị di truyền kiểu “non-synonymous” (không đồng dạng) như những gen DEGs (differentially expressed genes). Kết hợp phân tích “weighted gene co-expression network”, có 10 trong qAftA07 và 11 gen trong qAftB06.2 được định tính chỉ ra tương quan cao với hàm lượng aflatoxin, do vậy, chúng đại diện cho những gen ứng cử viên triển vọng nhất cho 2 QTLs này. Kết quả cung cấp những hiểu biết có giá trị để nghiên cứu dòng hóa trên cơ sở bản đồ sắp tới, xác định gen ứng cử viên chủ chốt có liên quan đến tính kháng AP của cây đậu phụng.

Xem https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-025-04822-1