Một QTL chủ lực làm tăng hoạt động chống ô xi hóa của hạt đâu phụng không vỏ

Một QTL chủ lực làm tăng hoạt động chống ô xi hóa của hạt đâu phụng không vỏ

Nguồn: Xing Zhao, Yurong Li, Xiaodong Tang, Sijie Liu, Qiao Su, Pengju Hu, Xinxin Jin, Yahui Song, Jin Wang & Yongqing Yang. 2025. A major qualitative trait locus increases antioxidant activity in testaless peanut seeds

Theoretical and Applied Genetics; December 26 2025; vol. 139; article 19

Gen AhHAA1 (Arachis hypogaea High Antioxidant Activity gene 1), mã hóa protein có tên là anthocyanidin reductase, làm tăng cường phẩm chất dinh dưỡng của hạt đậu phụng không vỏ.

Cải tiến hoạt tính chống ô xi hóa (antioxidant activity) của hạt đậu phụng (Arachis hypogaea) rất cần thiết để kéo dài thời gian bảo quản và sử dụng hạt đậu – tăng cường phẩm chất dinh dưỡng. T2im kiếm nguồn vật liệu di truyền để xác định các loci có liên quan đến tính trạng “antioxidant activity” có thể làm dễ dàng hơn côn việc lai tạo và tuyển chọn giống mới có hạt với tính trạng “antioxidant activity”. Các tác giả tiến hành phát triển quần thể con lai cận giao tái tổ hợp cải tiến với 175 dòng con lai trong quần thể F_5:6 dẫn xuất từ cặp lai ‘JiHua 11’ (JH11) x ‘JiHuaTian 1’ (JHT1). Người ta đã lập bản đồ di truyền phân giải cao phủ trên đoạn phân tử 2870,3 cM, chiều dài trung bình mỗi đoạn là 143.5 cM trên mỗi “linkage group” (LG), sử dụng 1108 chỉ thị phân tử SNPs để xác định QTLs gắn chặt với tính trạng “antioxidant activity” và tính trạng hàm lượng của  những hợp phần làm nên antioxidant. QTL chủ lực có tên là qIAA_A03_2 đóng góp lớn nhất vào đa dạng di truyền hiện có (53,75%). Tác giả lập bản đồ qIAA_A03_2 trên quãng phân tử có khoảng cách vật lý khoảng 80 kb, định vị trên nhiễm sắc thể A03. Phân tích biến thể di truyền toàn hệ gen giữa cây bố mẹ đã phát hiện ra một gen ứng cử viên mạnh mẽ mã hóa protein “anthocyanin reductase”, gen này ký hiệu: AhHAA1 (Arachis hypogaea High Antioxidant Activity 1). Phân tích kiểu gen và kiểu hình các dòng con lai “near-inbred” có mức độ antioxidant cao và thấp cũng như  50 mẫu giống đậu phụng; kết quả cho thấy AhHAA1 làm tăng tính trạng “antioxidant activity” của hạt đậu không vỏ, chủ yếu tác động đến hàm lượng “antioxidant component” có tên là 3 (AC3) và AC4. Kết quả cung cấp sự hiểu biết về điều tiết di truyền của tính trạng “antioxidant activity” của hạt đậu phụng, chúng có thể sống sót được khi loại bỏ lớp ngoài trong quá trình xử lý hạt. Bên cạnh, những markers đa hình liên kết với AhHAA1 có thể giúp nhà chọn giống tuyển chọn nguồn vật liệu ban đầu và dòng con lai đậu phụng có phẩm chất tốt thông qua chiến lược MAS.

Xem https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-025-05123-3