Xác định loci điều khiển tính trạng chống chịu thiếu lân và gen ứng cử viên GmbHLH135 của cây đậu nành
Xác định loci điều khiển tính trạng chống chịu thiếu lân và gen ứng cử viên GmbHLH135 của cây đậu nành
Nguồn: Shengqian Chao, Qing Wang, Xinyu Jiang, Weihao Zhang, Yun Chen, Xiaohan Ren, Kaiqiang Wang, Lifang Liu, Renzhong Fan, Wei Zhao, Deyue Yu & Hao Cheng. 2026. Identification of nodule number-related loci and the candidate gene GmbHLH135 in soybean under low phosphorus stress. Theoretical and Applied Genetics; April 17 2026; vol. 139; article 125
Đậu nành có vai trò cực kỳ quan trọng trong nhu cầu đạm thông quahiện tượng cố định đạm sinh học BNF (biological nitrogen fixation), một tiến trình tùy thuộc rất lớn vào hàm lượng lân trong đất canh tác. Đất thiếu lân LP (low-phosphorus) làm thiệt hại đáng kể sự phát triển các nốt sần, do đó, ảnh hưởng đến tăng trường và năng suất đậu nành. Phương pháp GWAS (genome-wide association study) được tiến hành, sử dụng thông số tỷ lệ số lượng nốt sần RNNs giữa nghiệm thức có lân (NP) và thiếu lân (LP) của tập đoàn bao gồm 272 mẫu giống đậu nành được trồng tại 3 địa điểm thí nghiệm.
Có tất cả 21 chỉ thị phân tử SNPs mới liên quan đến tính trạng tạo nốt sần nằm trên nhiễm sắc thể 5 và 6, biểu hiện lập lại tại 2 điểm thí nghiệm. Trong đó, có 18 SNPs liên quan đến tỷ lệ số nốt sần, khối lượng cây giữa 2 nghiệm thức có (NP) và P thấp (LP) hình thành nên một “SNP cluster”, Chỉ thị SNP (AX-94275075) trong “SNP cluster” này được tìm thấy đồng thời với nhiều tính trạng khác. Một gen ứng cử viên có tên GmbHLH135, mã hóa một thành viên của họ protein basic helix-loop-helix (bHLH) đóng vai trò yếu tố phiên mã (TF), gen này được định tính chức năng rõ ràng. Biểu hiện gen GmbHLH135 chịu ảnh hưởng bởi stress thiếu lân. Biểu hiện mạnh mẽ và kết quả ức chế của gen GmbHLH135 ở rễ lông tơ đậu nành cho kết quả giảm số lượng nốt sần và tăng số nốt sần, theo thứ tự. Giống đậu nành chuyển gen GmbHLH135 biểu hiện mạnh mẽ gen này làm giảm số nốt sần, hàm lượng brassinosteroids (BR), sinh khối và năng suất. Kết quả có thể nhấn mạnh được vai trò của chỉ thị SNPs được xác định và gen ứng cử viên GmbHLH135 trong điều tiết sự phát triển nốt sần trong điều bị stress thiếu lân (LP), cung cấp luận điểm khoa học có giá trị về cơ chế phân tử về tăng trưởng nốt sần qua trung gian lân, ghi nhận mục tiêu đầy tiềm năng phục vụ lai tạo giống đậu nành.
Xem https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-026-05233-6
Comments
Post a Comment